Szampan (z franc.Champagne) jest to rodzaj wina musującego,
produkowanego wyłącznie w regionie Szampania we Francji.
Wina musujące produkowane poza terenem Szampanii nie mają prawa do nazwy Szampan - mimo że popularnie tak się je nazywa - gdyż została ona zastrzeżona dla win tego regionu w roku 1911.
Prawdziwy szampan jest produkowany bez sztucznego nasycania napoju
dwutlenkiem węgla. Dwutlenek węgla tworzy się
w prawdziwym szampanie na skutek naturalnego procesu dojrzewania wina
w butelkach. Do butelek nalewa się młode, nie do końca przefermentowane
wino, a następnie przechowuje się lekko pochylone w stronę korka butelki w piwnicach, w temperaturze 3-5oC, przez okres minimum 2 lat, systematycznie przekręcając butelki o 1/4 obrotu co 3 miesiące.
Szampan produkuje się zarówno z białego jak i (aczkolwiek w mniejszych ilościach)
czerwonego wina. W odróżnieniu od klasycznych win gronowych, szampan pakuje się w butelki o różnej objętości - od 0,5 do nawet 5 litrów. Produkcja szampana jest bardziej skoncetrowana
od produkcji typowych win gronowych we Francji i została zmonopolizowana przez
kilkunastu producentów którzy skupują winogrona z terenu całej Szampanii i następnie mieszają je według własnego uznania. Powoduje to, że na butelkach nie podaje się
informacji o winnicy, z której pochodzi szampan, a jedynie nazwę producenta i rok
rozpoczęcia produkcji. Również w odróżnieniu od zwykłych win francuskich podaje się za
to informacje o stopniu słodkości szampanów, wg. kodu: wytrawne = brut, półsłodkie = semi doux i słodkie = doux. Na butelce prawdziwego szampana nie ma prawa pojawić
się słowo sec, które normalnie oznacza wino wytrawne.
Prawdziwy szampan jest towarem luksusowym, na który mało kogo stać.
Butelka 0,75 litra czerwonego szampana z dobrego rocznika od najlepszych producentów
może kosztowac nawet do 2000 USD. Świeżo "wypuszczone" szampany w gorszym roczniku
kosztują od 25 do 200 USD za butelkę.