Nauczyciel (w edukacji) â w pewnych sytuacjach też wychowawca, pedagog, dydaktyk, instruktor, lektor, wykładowca â to osoba, która uczy uczniów, studentów lub dorosłe osoby na zorganizowanych zajęciach dydaktyczno-wychowawczych, w instytucjach oświatowych takich jak: szkoły, przedszkola, kursy, placówki pozaszkolne.
Nauczycielem może być odpowiednio przygotowany specjalista.
Obowiązujące w Polsce ustawodawstwo rozróżnia:
nauczycieli â do których stosuje się Ustawa z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela z późniejszymi zmianami
nauczycieli akademickich â Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym
Karta Nauczyciela określa:
:Art. 1. 1. Ustawie podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w:
:1) publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli działających na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1a oraz pkt 2 lit. a),
:2) zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich oraz rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych działających na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawie nieletnich,
:3) publicznych placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych działających na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. (Karta Nauczyciela)
W Polsce kandydatowi na stanowisko nauczyciela stawia się wymagania dotyczące kwalifikacji, postaw moralnych, odpowiedniego zdrowia
:''Art. 9. 1. Stanowisko nauczyciela, ... , może zajmować osoba, która:
:1) posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje,
:2) przestrzega podstawowych zasad moralnych,
:3) spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu.'' (Karta Nauczyciela)
We wszystkich szkołach publicznych i placówkach im równoważnym nauczyciele podlegają systemowi awansu zawodowego. Na poszczególnych szczeblach uzyskują kolejno tytuły:
nauczyciel stażysta,
nauczyciel kontraktowych,
nauczyciel mianowany,
nauczyciel dyplomowany.
Istnieje także tytuł honorowego profesora oświaty, przyznawany najbardziej zasłużonym nauczycielom.
Zobacz też: oświata polska, Dydaktyka