Encyklopedia w MarkpolReklama:Libertarianizm (zwany także libertaryzmem) jest stylem politycznego myślenia postulującym nieograniczoną swobodę dysponowania własną osobą i własnością, o ile tylko postępowanie to nie ogranicza swobody dysponowania swoją osobą i własnością komuś innemu (wedle zasady: wolność twojej pięści musi być ograniczona wolnością mojego nosa). Libertarianizm czerpie obficie z liberalizmu oraz pewnych elementów anarchoindywidualizmu. Niekiedy libertarianizm jest uważany za synonim liberalizmu klasycznego. Historia libertarianizmuWstępne założenia libertarianizmu w USA opracował Jay Albert Nock (1870-1945). Utożsamiał on przymus stosowany przez państwo z działalnością przestępczą, argumentując że państwo jest legalnym monopolistą w zakresie popełniania zbrodni (dokonywanych pod pozorem wymierzania kary) i kradzieży (pod pozorem nakładania podatków). W okresie powojennym do popularyzacji myśli libertariańskiej przyczyniła się emigrantka z ZSRR Ayn Rand (1905-1982), autorka powieśći "The Fountainhead" (1942) i "Atlas Shrugged" (1953). Stworzyła ona tzw. filozofie obiektywistyczną, zainspirowaną logiką Arystotelesa oraz antropologią i etyką Nietzchego. Paradoksalnie sama Rand ostro protestowała przeciwko łączeniu libertarianizmu z jej filozofią obiektywistyczną, ponieważ sama określała swoje poglądy jako zdecydowanie prawicowe, co kłóciło się z anarchistycznym nastawieniem do świata wielu libertarian (w szczególnóści liderów tego ruchu z lat 60-tych i 70-tych jak Murray Rothbard, Karl Hess czy Samuel Edward Konkin III). W latach 70. i 80. nastąpił rozwój myśli libertariańskiej, głównie za sprawą takich instytucji jak: Reason Foundation, Cato Institute, Institute of Humane Studies oraz pism "The Objectivist", "The Freeman", "Libertarian Studies". Część polityków libertariańskich znalazła swoje miejsce w administracji prezydenta R. Reagana. Obok politycznego nurtu libertarianizmu rozwijał się także jego radykalny nurt antypolityczny i stricte anarchistyczny związany głównie z osobami Wandy MacElroy, Carla Watnera (twórców pisma "The Voluntaryist") czy Samuela E. Konkina (twórcy The Agorist Institute i Movement of Libertarian Left).Poglądy libertarianLibertarianie uważają siebie za jedynych spadkobierców wolnościowej tradycji Zachodu. Z anarchizmem dzielą wrogość wobec państwa, natomiast ich wiara w wolny rynek daleko wykracza poza liberalizm. Wiara ta prowadzi ich do demontażu instytucji państwowych, co w liberalizmie nie ma miejsca. Funkcje państwa powinny przejąć dobrowolne obywatelskie agencje, np. siły zbrojne, policja, szkolnictwo, służba zdrowia. Podobnie prostytucja, narkomania czy gry hazardowe powinny podlegać zasadom rynku.PrzykładyUważa się, że ustrój zbliżony do libertariańskiego istniał na Islandii po osiedleniu się Wikingów przez ok. 300 lat do chwili przejęcia władzy przez króla norweskiego. W czasach współczesnych również istnieją projekty związane z utworzeniem niezależnych quasi-państw o ustroju libertariańskim.ZobaczChcesz wypromować swoją stronę w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozsądny wybór |
|