Kubizm jest to kierunek w sztukach plastycznych, głównie malarstwie i
rzeźbie, który rozwinął się we Francji na początku XX wieku.
Prekursorami kubizmu byli Pablo Picasso i George Braque.
Po raz pierwszy określenia kubizm użył krytyk sztuki Louis Vauxcelles.
W języku francuskim brzmi ono cubisme i pochodzi od łacińskiego słowa
cubus co oznacza kostka lub sześcian. Ten termin przyjął się
i szybko wszedł do powszechnego użytku, jednak twórcy tego kierunku długo
unikali jego stosowania.
We wczesnej fazie rozwoju kubizmu, tzw. fazie prekubistycznej (zwanej też cezannowską), Picasso i
Braque pracowali niezależnie od siebie. Inspiracją do wypracowania
nowego podejścia do przestrzeni malarskiej, transformacji obiektu
i interpretacji rzeczywistości była dla nich sztuka staroiberyjska
i plemienne maski afrykańskie oraz niektóre dzieła
Paula Cezanne'a.
Później Picasso i Braque zaczęli pracować razem, tworząc podstawy
kubizmu analitycznego, a następnie kubizmu syntetycznego (od roku 1912).
W kubizmie syntetycznym w obrazach pojawiały się wklejane kawałki
gazet, tapet czy kolorowych kawałków papieru, a także trójwymiarowe
formy wbudowywane w płaszczyznę obrazu.
Kubizm stał się popularny i zyskał wielu zwolenników w środowisku
artystycznym. Do artystów, którzy wnieśli twórczy wkład w rozwój
tego kierunku, zaliczani są:
Albert Gleizes
U podstaw kubizmu leży zasada, że obiekt malarski zostaje rozbity
na szereg osobnych płaszczyzn, oglądanych w różnym oświetleniu, które następnie
są przedstawiane obok siebie na płótnie. Dawało to pełniejszy obraz
analizowanego obiektu.
Najsławniejsze dzieła (malarskie i rzeźbiarskie) związane z kubizmem :
Panny z Awinionu Pablo Picasso (1907)
Kompozycja z asem treflowym George Braque (1913)
Kubizm był inspiracją i impulsem do rozwoju takich kierunków jak: