Encyklopedia w MarkpolReklama:
Jod w temperaturze pokojowej występuje w postaci stałej, jako połyskliwa, niebiesko-czarna substancja sublimująca po podgrzaniu i dająca fioletowe opary o charakterystycznej drażniącej woni. Pary jodu można łatwo zestalić na chłodniejszej powierzchni w procesie resublimacji. W czystej postaci jod jest trujący. W naturze występuje tylko jeden trwały jego izotop. Izotopy promieniotwórcze: 123I,125I,127I129I,131I. Jod jest podobnie do innych chlorowców bardzo reaktywny. Słabo rozpuszcza się w wodzie, ale jest dobrze rozpuszczalny w wodnym roztworze jodku potasu (płyn Lugola), a także w alkoholach, chloroformie i innych rozpuszczalnikach organicznych. Związki joduTworzy liczne związki chemiczne, w których występuje jako jedno-, pięcio- lub siedmiowartościowy. Własności związków jodu są podobne do analogicznych związków bromu lub chloru. Najlepiej reaguje z metalami tworząc jodki, a inne związki jodu to jodany (pochodne kwasu jodowego) i nadjodany (pochodne kwasu nadjodowego).Najważniejsze związki jodu to: jodek potasu, jodoform, jodowodór. Jod w przyrodzieJod należy do pierwiastków mało rozpowszechnionych w przyrodzie. Większe jego ilości występują w wodzie morskiej, solankach, a także towarzyszy pokładom saletry np. w Chile. Wystepuje również w wielu codziennych produktach spożywczych (o ile pochodzą z terenów, gdzie jod występuje w glebie i w wodzie), ale w ilościach pokrywających co najwyżej 1/3 dziennego zapotrzebowania człowieka:Zastosowanie joduJod ma zastosowanie w produkcji barwników oraz w fotografice. W medycynie w leczeniu i profilaktyce chorób tarczycy oraz jako środek dezynfekcyjny - np. jodyna. Izotop promieniotwórczy jodu - 131I ma zastosowanie w rozpoznawaniu i leczeniu chorób tarczycy. Służy do wykrywania skrobii w analizie chemicznej, w fomie jodyny bądź płynu LugolaJod a zdrowie człowiekaJod jest dla człowieka niezbędnym pierwiastkiem śladowym. Jest on dostarczany z pożywieniem i wodą. Gleby i woda okolic nadmorskich są najbogatsze w jod, im dalej od morza gleby są coraz uboższe w ten pierwiastek. Najmniej jodu jest w glebie i wodzie okolic górskich i podgórskich.Ciało zdrowego człowieka zawiera 30-50 mg jodu. Najwięcej jodu występuje oczywiście w tarczycy, która ma zdolność aktywnego gromadzenia jodu w tkance tarczycowej. Bez jodu niemożliwa jest produkcja w pęcherzykach tarczycy hormonów tarczycy, tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3), niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania wszystkich komórek organizmu. Niedobór jodu w pożywieniu i w wodzie po pewnym czasie może prowadzić do powstania wola tarczycy. Występuje to przede wszystkim w okolicach górskich, tam gdzie nie jest stosowane jodowanie soli kuchennej lub nie dodaje się związków jodu do mąki. Dawniej takie tereny były miejscami endemicznego występowania wola u osób dorosłych i wrodzonego kretynizmu u dzieci. Niedostatek jodu u dzieci zmniejsza zdolność uczenia się, spowalnia wzrost i rozwój fizyczny w okresie pokwitania. U dorosłych może upośledzać funkcje rozrodcze, utrudniać utrzymanie ciąży, prowadzić do niewydolności tarczycy i w konsekwencji do zahamowania funkcji wielu narządów i procesów życiowych organizmu. Dobowe zapotrzebowanie na jod jest bardzo małe zaledwie 200 mikrogramów (200 milionowych części grama), w ciągu całego życia potrzeba nam więc zaledwie kilka gramów jodu. Warto wiedzieć, że niektore warzywa głównie z rodziny krzyżowatych (np. kapusta) zawierają rodanki, które działając antagonistycznie do jodków, mogą pogorszyć przebieg niektórych schorzeń tarczycy.
Na świecie około 1,5 miliarda ludzi żyje w rejonach dotkniętych niedoborem jodu, a wole endemiczne pojawia się u około 600 milionów ludzi. Taki sam problem występuje w Europie, a także na całym terenie Polski (oprócz wąskiego pasa wybrzeża Bałtyku), szczególnie w województwach południowych. Zobacz też: płyn Lugola. Chcesz wypromować swoją stronę w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozsądny wybór |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||