Encyklopedia w Markpol

Reklama:

Jezioro - naturalny śródlądowy zbiorniki wodny, którego wystepowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym moga gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Największe i najgłębsze są jeziora pochodzenia tektonicznego. Jest w nich zgomadzonych ponad 95% zasobów wód jeziornych. Wypełniają zagłebienie powstałe w wyniku ruchów tektonicznych. Największym pod względem powierzchni i zasobów jest Morze Kaspijskie. Najniżej (około 400 m p.p.m.) położone jest lustro wody Morza Martwego, najgłębiej - dno jeziora Bajkał (1620 m poniżej lustra wody i 1160 m p.p.m.). Jednym z najwyżej położonych duzych jezior jest Titicaca w Andach (3812 m n.p.m.). Najliczniejsze są jeziora polodowcowe. Wystepują zarówno w górach, np. w Tatrach, jak i na nizinach, gdzie tworzą duże skupiska zwane pojezierzami. Jeziora są młodym elementem krajobrazu, tylko nieliczne głębokie jeziora siegają swym wiekiem trzeciorzędu. W klimacie suchym wysychają, a w klimacie wilgotnym ulegają zasypywaniu i zarastaniu roślinnością wodną przekształcając się w bagna. Bagna i jeziora są naturalnymi zbiornikami wodnymi gromadzącymi wody wtedy, gdy jest ich nadmiar i oddającymi je w okresach bezopadowych. Regulują więc przepływ rzek i wyrównują go w czasie. Zapobiegają ponadto powodziom i nadmiernemu obniżeniu stanu wód w okresach suszy, co podnosi znaczenie rzek z nich wypływających. Duża powierzchnia wodna sprawia, że klimat pojezierzy jest wilgotniejszy niż na obszarach z nim sąsiadujących. Tworzą one swoiste ekosystemy z bogatą florą i fauną wodną. Jeziora mają również znaczenie gospodarcze - stanowią obszary rekreacyjno-sportowe, są wodnymi drogami komunikacyjnymi, łatwo dostepnym źródłem wody, np. dla przemysłu. Ich wody o bogatym życiu organicznym są źródłem żywności.

Klasyfikacje jezior

Jeziora klasyfikuje się według sposobu powstania niecki, lub też według cech hydrologicznych, fizycznych, chemicznych i biologicznych. Jeziora mogą być odpływowe, przepływowe, bezodpływowe. Rodzaje jezior ze względu na pochodzenie:
  • tektoniczne (ryftowe) - wypełniają zagłębienia pochodzenia tektonicznego np. Bajkał, Tanganika,
  • polodowcowe - wypełniają zagłębienia pozostawione przez lodowce
  • rynnowe - w rynnach polodowcowych, np. Gopło, Jeziorak,
  • morenowe - w zagłębieniach wśród wałów morenowych, np. Śniardwy, Mamry, charaktyzują się dużą powierzchnią, stosunkowo małą głębokością i urozmaiconą linią brzegową
  • wytopiskowe - z wytopienia bryły martwego lodu np. Sasek Mały,
  • cyrkowe - w cyrkach (kotłach) lodowcowych, np. Czarny Staw, Morskie Oko
  • wulkaniczne
  • kraterowe - w kraterach nieczynnych wulkanów,
  • zatamowane przez potoki lawy,
  • kalderowe - wypełniające kaldery nieczynnych wulkanów np. Albano k. Rzymu
  • przybrzeżne - wskutek odcięcia zatoki przez narastającą mierzeję, Łebsko, Gardno, Resko Przymorskie,
  • deltowe - wskutek nierównomiernej akumulacji w delcie rzeki, np. Druzno, Dąbie,
  • osuwiskowe - na skutek zatamowania biegu rzeki przez osuwisko np. Sareskie (Tadżykistan), Duszatyńskie (Bieszczady),
  • krasowe - w zagłębieniach krasowych np.Ochrydzkie (Półwysep Bałkański).
  • starorzecza - wskutek odcięcia meandru rzeki np. Czerniakowskie w Warszawie, Druzno.
  • jezioro deflacyjne (eoliczne) - w wyniku wypełnienia utworzonego przez wiatr zagłębienia np. Teke (Kazachstan) Rodzaje jezior ze względu na częstość cyrkulacji wody: Badaniem jezior zajmuje się dział hydrologii - limnologia. Zobacz też:
  • przegląd zagadnień z zakresu geografii
  • największe jeziora świata
  • zbiornik retencyjny, staw
  • największe polskie jeziora, najgłębsze polskie jeziora, Śniardwy, Mamry, Łebsko, Jeziorak, Gopło, Miedwie

    Chcesz wypromować swoją stronę w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozsądny wybór
    2005 Encyklopedia
    These materials are based onWikipedia and licensed under the GNU FDL
    Loans|Best Credit Cards|The eBay Song|Credit Cards|Myspace Graphics