Cietrzew (cietrzew zwyczajny) (Tetrao tetrix syn. Lyrurus tetrix) - duży ptak z rodziny głuszcowatych, zamieszkujący lasy północnej i środkowej Eurazji.
;Cechy gatunku : Wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec czarny z granatowym, metalicznym połyskiem. Skrzydło ciemnobrązowe z dwiema białymi pręgami. Pokrywa podogonowa również biała. Nad okiem wyraźna czerwona róża. Ogon w kształcie liry. U młodszych samców grzbiet bez połysku z domieszką barwy brązowej. Samica mniejsza. Wierzch brunatny z gęstym poprzecznym rdzawym prążkowaniem. Spód i boki jaśniejsze, a prążkowanie staje się mniej regularne. Podogonie białe, ogon wcięty. Młode są podobne do samicy, samce przechodzące na upierzenie dorosłe w gwarze myśliwskiej określa się mianem "murzynów". Na terenach gdzie zasięg występowania cietrzewia pokrywa się z zasięgiem zasiedlanym przez głuszca, mogą występować bezpłodne mieszańce międzygatunkowe - skrzekoty (Tetrao medius), których ojcem zazwyczaj jest samiec cietrzew, a matką samica głuszca, głusza. Samce skrzekota ubarwione podobnie do samców głuszca, lecz mniejsze i o wciętym ogonie. Samice podobne do samic cietrzewia.
;Wymiary średnie :dł. ciała ok. 45cm (samica) - 62cm (samiec) rozpiętość skrzydeł 72cm (samica) - 95cm (samiec) ogon 9 - 10 cm (samica) 10 - 14 cm (samiec) waga ok. 750g - 1400g.
;Biotop : Skraje lasów, polany, poręby. Zazwyczaj w rejonach podmokłych, chętnie w pobliżu upraw gryki.
;Gniazdo :Płytkie zagłębienie wygrzebane w ziemi, wysłane źdźbłami (skąpo). Umiejscowione w trawie lub wrzosie, pod osłoną krzewu, chrustu, młodego świerka lub jałowca. Często położone nawet kilka kilometrów od tokowiska
;Jaja : Jeden lęg w roku, między kwietniem a czerwcem samica znosi 6 do 14 jaj.
;Wysiadywanie : Jaja wysiadywane są przez okres 26 dni przez samicę.
;Pożywienie : Pokarm roślinny, latem duże ilości bezkręgowców stanowiących podstawę wyżywienia piskląt.
;Głos : Wiosną samce tokują o świcie na otwartych przestrzeniach, wydają bełgoczące i syczące tony bul-got bul-got bul-got czu-szyyy. Samice wykrzykują głośne gagag. W stadach nawołują się przeciągłym jok.
;Ochrona : Łowny z czasem ochronnym.
Zobacz też:przegląd zagadnień z zakresu biologii, fauna Polski, ptaki Polski.