Camera obscura (Camera obscura z łac.ciemna skrzynka), zwana także kamerą otworkową - składa się z poczernionego wewnątrz pudełka (dla zredukowania odbić światła). Na jednej ściance znajduje się niewielki otwór (obiektyw), a na drugiej matowa szyba (matówka), lub kalka techniczna. Promienie światła wpadające przez otwór rysują na matówce odwrócony i pomniejszony obraz. Wstawiając w miejsce matówki kliszę fotograficzną otrzymamy zdjęcie.
Wynaleziona została około roku 900 przez arabskich uczonych. Służyła astronomom do obserwacji rocznych torów po jakich porusza się słońce, plam słonecznych i księżyca. Służyła też jako pomoc przy wykonywaniu rysunków.
Była wykorzystywana przez artystów malarzy, między innymi
Leonardo da Vinci, jako narzędzie pomocne przy określaniu np.
perspektywy.
W 1550 roku Girolamo Cardano zastąpił otwór pojedynczą soczewką skupiajacą. Stanowi pierwowzór aparatu fotograficznego.
Obraz otrzymany za pomocą camery obscury posiada następujące cechy: miękkość, łagodne kontrasty, rozmycie, nieskończoną głębię ostrości oraz zupełny brak dystorsji. Z uwagi na te cechy obrazu camera obscura bywa do dzisiaj wykorzystywana w fotografii artystycznej.
Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu fotografii.