Beta vulgaris ssp. vulgaris convar. crassa var. altissima
Burak cukrowy (Beta vulgaris ssp. vulgaris convar. crassa var. altissima) â odmiana cukrodajnej rośliny przemysłowej należąca do rodziny komosowatych.Stanowi drugie na świecie (po trzcinie cukrowej) źródło cukru â około 30-40% produkcji światowej.
Charakterystyka
;Korzeń : W kształcie stożka (masa 500-800 g), charakteryzuje się wysoką zawartością sacharozy (18-19,5%).
Zastosowanie
Roślina uprawna : Przeciętny plon korzeni wynosi ponad 30 ton z hektara (dochodzi jednak nawet do 115 ton na hektar). Buraki cukrowe uprawiane są głównie w Europie - w północno-wschodniej Francji i południowych Niemczech, w pasie czarnoziemów i gleb brunatnych europejskiej części Rosji, na Ukrainie, w południowej Polsce, północnych Włoszech i w krajach Beneluxu. Poza Europą ich uprawy mają duże znaczenie w Stanach Zjednoczonych (Michigan, Motana, Dakota Północna, Nebraska, północna Kalifornia), Chinach (Mandżuria) i w Turcji.
Warunki uprawy : Buraki cukrowe udają się najlepiej po zbożach â zwłaszcza w płodozmianie z pszenicą â na żyznych, średnio żyznych i próchniczych glebach, zasobnych w wilgoć i niezakwaszonych. Ich uprawy są kapitałochłonne i pracochłonne, wymagają bowiem stosowania dużych ilości obornika i nawozów mineralnych oraz częstych zabiegów pielęgnacyjnych. Potrzebują one stosunkowo długiego okresu wegetacyjnego i dużego nasłonecznienia w fazie dojrzewania, co zwiększa zawartość cukru w korzeniu.
Historia uprawy : Buraki cukrowe uprawiane były początkowo jako warzywa ogrodowe oraz na paszę dla zwierząt. Cukier został wyprodukowany eksperymentalnie z buraków w Niemczech w 1747 roku przez chemika Andreasa Marggrafa, jednak pierwsza fabryka przetwarzająca buraki cukrowe była wybudowana na Śląsku w 1802 roku. Napoleon zainteresował się produkcją buraków cukrowych w 1811 roku, kiedy Brytyjczycy zablokowali dostawy cukru do Imperium Francuskiego z zachodnich Indii. Wybudowano wtedy we Francji czterdzieści fabryk do przetwarzania buraków cukrowych. Przemysł ten tymczasowo upadł po upadku Napoleona, jednak sytuacja poprawiła się w 1840 roku. Wtedy produkcja cukru z buraków gwałtownie wzrosła w całej Europie, i w 1880 roku przerosła produkcję z trzciny cukrowej. Napływ do Europy trzcinowego cukru surowego zmniejszył się także ze względu na spadek produktywności gospodarki plantacyjnej w koloniach (przede wszystkim Ameryce Łacińskiej, gdzie opierała się ona na pracy niewolników).
Z liści, zasobnych w wodę, białko i tłuszcze oraz melasy i wysłodków, stanowiących produkty odpadowe przemysłu cukrowniczego wytwarza się cenną, doskonałą paszę zwłaszcza dla bydła.
Z melasy otrzymuje się również wiele produktów chemicznych, m.in. glicerynę i kwas cytrynowy.