Encyklopedia w Markpol

Reklama:

Awesta, Avesta, Apastak, Awistak (z irańskiegoapartak=prawo) to święta natchniona księga zawierająca teksty religijne wyznawców mazdaizmu, zaratusztrianizmu i zoroastryzmu, czyli fragmenty starych irańskich przekazów datowanych na VII wiek p.n.e lub na okres jeszcze starszy: II tysiąclecie p.n.e.

Język awesty

Zredagowana w staroirańskim języku awestyjskim: najstarsza część w języku Gathów, reprezentującym stan językowy z VI wieku p.n.e, reszta w języku awestyjskim młodszym.

Historia powstania

Tekst pierwotny powstał prawdopodobnie w VI wieku p.n.e., według podania został zniszczony w IV wieku p.n.e, podczas podboju imperium perskiego przez Aleksandra Macedońskiego, następnie odtworzony, ponownie zredagowany i uzupełniony w czasach sasanidzkich. Nową redakcję sporządzono w I w. n.e. na rozkaz króla Partów, Wolagaza (Walchasza) I. Z polecenia założyciela dynastii Sasanidów, Ardaszira I (226-241) uzupełnił ją w III w. kapłan Tansar; ostatecznej redakcji dokonano za panowania Szapura II (309-379).

Stan obecny

Obecnie istnieje czwarta część dawnego tekstu: zachowało się 21 ksiąg (ok. 83 tys. słów), zwanych naskami, z czego większość jest wierszowana (reprezentują najstarsze znane formy staroirańskiej poezji sylabicznej). Ddzieli się na 5 części, które zawierają:
  • Yasna (Jasna) czyli liturgia. Najważniejsza i najstarsza część Awesty, przypisywana Zaratusztrze, jest zbiorem liturgicznych modlitw i religijnych inwokacji. Zawiera Gathy.
  • Gatha - najstarsze hymny i psalmy
  • Visparat (Wisprat) czyli wszyscy sędziowie. Zbiór inwokacji i modlitw do wszystkich patronów.
  • Vendidad (Wendidad, Wendidat, Widewdat) czyli prawo przeciw demonom - prawo kanoniczne, przepisy rytualne. Składa się z 22 rozdziałów - fargardów. Zawiera zasady prawa religijnego; traktuje o zachowaniu czystości, ceremonii oczyszczania, opiece nad pożytecznymi zwierzętami.
  • Jaszty czyli pieśni pochwalne, hymny religijne ku czci bóstw.
  • Nyayisan
  • Chorda Awesta czyli Młoda Awesta zawiera zbiór różnorodnych modlitwy przeznaczonych do odmawiania w różnych okolicznościach przez świeckich, powstał w IV w. n.e. w języku pazand.

    Komentarze: Zend

    Do awesty istnieją komentarze (Zend), najobszerniejsze do Vendidad, zredagowane w większości za panowania dynastii Sasanidów w średnioirańskim języku pahlavi. Najmłodsze pochodzą z IX w.

    Przekłady i publikacje

    Najstarszego przekładu europejskiego Awesty - na język francuski - dokonał A. Anquetil-Duperrona (1771). Tytuł Zend-Avesta, którym został opatrzony, jest nieprawidłowy. Właściwa nazwa zbioru obejmującego Awestę i komentarze brzmi Apastak wazand.

    Chcesz wypromować swoją stronę w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozsądny wybór
    2005 Encyklopedia
    These materials are based onWikipedia and licensed under the GNU FDL
    Mortgage Loans|Problem Mortgage|Online Advertising|Credit Card Consolidation|Cheap Car Insurance

    		•