Encyklopedia w Markpol

Reklama:

Austria, Republika Austrii (Österreich, Republik Österreich) – pañstwo po³o¿one w Europie ¦rodkowej , federacja dziewiêciu landów. Graniczy od zachodu ze Szwajcari± (164 km) i Liechtensteinem (35 km), W³ochami (430 km) i S³oweni± (330 km) od po³udnia, Wêgrami (366 km) i S³owacj± (91 km) od wschodu i Niemcami (784 km) oraz Czechami (632 km) od pó³nocy. £±czna d³ugo¶æ granic l±dowych wynosi 2 562 km. Nie ma dostêpu do morza. Stolica Austrii znajduje siê na wschodzie kraju w Wiedniu. |- | align=center colspan=2 | Dewiza: brak |- | align=center colspan=2 style="background:
  • f9f9f9;" | |- |Jêzyk urzêdowy || niemiecki |- |Stolica || Wiedeñ |- |Ustrój polityczny || republika federacyjna |- |G³owa pañstwa || prezydent Heinz Fischer |- |Szef rz±du || kanclerz Wolfgang Schüssel |- |Powierzchnia
     - ca³kowita | 112. na ¶wiecie
    83 858 km² |- |Liczba ludno¶ci
     - ca³k. (2003)
     - gêsto¶æ zalud. | 86. na ¶wiecie
    8 150 835
    97 mieszk./km² |---- | Niepodleg³o¶æ
    | 27 lipca 1955 |- |Waluta || euro (EUR, €) |- | Strefa czasowa | UTC +1 |- | Hymn pañstwowy || Land der Berge, Land am Strome |- | Domena internetowa || .at |- | Kod samochodowy || A |- | Kod telefoniczny || +43 |- | align="center" colspan="2"| |- |}

    Geografia

  • Najwy¿szy punkt: Grossglockner 3,797 m
  • Najni¿szy punkt: Neusiedler See 115 m
  • Najd³u¿sza rzeka: Dunaj
  • Najwiêksze jezioro: Jezioro Bodeñskie

    Gospodarka

  • PKB: 27 001 USD na osobê (wed³ug parytetu si³y nabywczej na rok 2000)

    Polityka

    Austria posiada 4 g³osy w Radzie Unii Europejskiej i 21 miejsc w Parlamencie Europejskim. W Komisji Europejskiej reprezentowa³ j± od 1995 do 2004 Franz Fischler (wcze¶niej minister rolnictwa Austrii), od 2004 Benita Ferrero-Waldner (wcze¶niej minister spraw zagranicznych Austrii). Premierem rz±du jest od 2000 Wolfgang Schüssel, przewodz±cy koalicji konserwatystów i narodowców. Funckcjê prezydenta sprawuje od 8 lipca 2004 Heinz Fischer.

    Podzia³ administracyjny

    Austria sk³ada siê z nastêpuj±cych krajów zwi±zkowych (Bundesland):
  • Burgenland
  • Dolna Austria
  • Górna Austria
  • Karyntia
  • Salzburg
  • Styria
  • Tyrol
  • Vorarlberg
  • Wiedeñ

    Historia

  • 500 - 200 p.n.e. - tereny dzisiejszej Austrii zamieszkiwane przez plemiona celtyckie
  • 14 p.n.e. - pobicie tych ziem przez Rzym
  • IX wiek - Marchia Wschodnia (Ostmark) Karola Wielkiego
  • 976-1246 - panowanie dynastii Babenbergów
  • od 1276 - panowanie dynastii Habsburgów
  • 1526 - bitwa pod Mohaczem
  • 1683 - zwyciêstwo nad armi± tureck± pod Wiedniem
  • 1699 - pokój w Kar³owicach, przy³±czenie Bukowiny do Austrii.
  • 1740-52 wojny o ¦l±sk z Prusami przegrane przez Austriê. Przy Cesarstwie udaje siê zachowaæ tylko niewielk± czê¶æ ¦l±ska z Opaw± i Cieszynem.
  • koniec XVIII wieku - reformy ksiêcia Józefa, ograniczenie wp³ywu szlachty i Ko¶cio³a na w³adzê pañstwow±, reforma edukacji, armii i s±downictwa.
  • 1772/1795 - Austria uczestniczy³a w rozbiorach Polski wzbogacaj±c swe terytorium o Galicjê.
  • 1809 - wojna francusko-austriacka. Cesarstwo utraci³o tereny pó³nocnej Galicji (Lublin, Kielce, Kraków) na rzecz Ksiêstwa Warszawskiego.
  • 1815 - kongres wiedeñski, potwierdzenie praw Austrii do Galicji, zgodzi³a siê ona na utworzenie swoim kosztem Królestwa Niderlandów. Odzyska³a tereny Dalmacji i S³owenii zagarniête przez Napoleona. Powsta³ Zwi±zek Niemiecki z dominuj±c± pozycj± Austrii.
  • 1846 - przy³±czenie Rzeczpospolitej Krakowskiej.
  • 1848-49 - Wiosna Ludów i wojna austriacko-wêgierska o niepodleg³o¶æ pañstwa Madziarów. Austriacy przy pomocy Rosjan st³umili rewolucjê. Ciê¿kie represje an terenie Wêgier.
  • 1852-55 - Austria wziê³a udzia³ w wojnie krymskiej po stronie Wielkiej Brytanii, Turcji i Francji. Pogorszenie stosunków z Rosj±.
  • 1859 Wojna austriacko-francuska: Bitwa pod Solferino - Austria zgodzi³a siê na koncesje teretorialne na korzy¶æ Piemontu.
  • 1866 Wojna austriacko-pruska o supremacjê na terenie Niemiec. Przegrana Austriaków pod Sadow± unaoczni³a rozk³ad pañstwa Franciszka Józefa.
  • od 1867 - w wyniku klêski w wojnie z Prusami nast±pi³y reformy pañstwowe. Powstanie dualistycznej monarchii Austrii i Wegier. Austria (Przedlitawia) objê³a tereny Austrii w³a¶ciwej, S³owenii, Dalmacji, Czech, Moraw, ¦l±ska, Galicji i Bukowiny. Galicja cieszy³a siê rozszerzon± autonomi± z sejmem i rz±dem, nast±pi³a demokratyzacja systemu w³adzy w pañstwie.
  • 1878 Austria objê³a protektorat nad Bo¶ni±.
  • 1908 aneksja Bo¶ni i Hercegowiny;
  • 1914 Austo-Wêgry przyst±pi³y do wojny ¶wiatowej po stronie Niemiec i W³och (Trójprzymierze). Okupowa³y tereny Królestwa Polskiego, gdzie ustanowione zosta³o m.in. genera³-gubernatorstwo austriackie ze stolic± w Lublinie. Brane pod uwagê by³y plany utworzenia trzeciego "polskiego" cz³onu monarchii Habsburgów.
  • 1916 ¶mieræ Franciszka Józefa, na tron wst±pi³ cesarz Karol I.
  • 1918 plan Karla Rennera i Otto Bauera ("Zagadnienie narodowo¶ci a socjaldemokracja") utworzenia w ramach Cesarstwa Austro-Wêgierskiego federacji narodów (zakoñczy³ siê fiaskiem). Aurel Popovici przedstawi³ plan zbudowania w ramach Austrii 15 kantonów narodowo¶ciowych. Na propozycjê nie godz± siê g³ównie Wegrzy, którzy straciliby w wyniku reformy kluczow± pozycjê w zwi±zku z Austri±.
  • 1918 - powsta³a republika z socjaldemokrat± Karlem Rennerem na czele. Nast±pi³o od³±czenie siê Wêgier, Czechos³owacji i ziem jugos³owiañskich.
  • 1920 Austria podpisa³a traktat z Saint-Germain-en-Lay, w którym zgodzi³a siê ze stratami terytorialnymi, ograniczeniem liczby wojska oraz z zakazem po³±czenia siê z Niemcami. Nastêpi³y plebiscyty w Karyntii i w Burgenlandzie wygrane przez Austriê. Oba landy w wiêkszo¶ci wróci³y do Austrii.
  • 1929 Zawarty zosta³ uk³ad o unii celnej, walutowej i ekonomicznej miêdzy Republik± Austrii a Niemcami (zwany "ukrytym anszlusem"), uniewa¿niony wkrótce decyzj± Rady Ligi Narodów.
  • 1932 - 1938 rz±dy przedstawicieli Partii Chrze¶cijañsko-Spo³ecznej pod wodz± Engelberta Dolfussa i Kurta von Schuschnigga. Austria próbowa³a opieraæ swe bezpieczeñstwo miêdzynarodowe na paktach z W³ochami i Wielk± Brytani±. Austrofaszy¶ci w przeciwieñstwie do narodowych socjalistów i socjaldemokratów byli przeciwni Anschlussowi. Zaznaczy³ siê silny wp³yw Ko¶cio³a katolickiego na bieg spraw w kraju.
  • 13 marca 1938 - Anschluss Austrii (przy³±czenie) do Trzeciej Rzeszy jako prowincja Ostmark. Na czele rz±du sta³ Arthur Seyss-Inquart. Anschluss zosta³ poparty przez socjaldemokratów austriackich (vide: Karl Renner).
  • jesieñ 1938 do Austrii przy³±czona zosta³a czê¶æ ziem sudeckich odebranych Czechos³owacji.
  • kwiecieñ 1945 - wojska radzieckie opanowa³y wiêkszo¶æ terytorium Austrii i zdoby³y Wiedeñ. Powsta³ rz±d Karla Rennera, opieraj±cy siê na koalicji socjalistów, chadeków i komunistów. Zyska³ akceptacjê ZSRR, pó¼niej tak¿e i zachodnich aliantów.
  • 4 lipca 1945 4 mocarstwa zawar³y porozumienie w sprawie Austrii, powsta³a Rada Sojusznicza sprawuj±ca w³adzê zwierzchni± nad krajem. Mia³a prawo zatwierdziæ konstytucjê, poza tym akceptowa³a (lub nie) decyzje prowizorycznego rz±du i parlamentu austriackiego. Taka akceptacja wymaga³a zgody wszystkich 4 mocarstw.
  • podzia³ Austrii na strefy okupacyjne - amerykañsk±, brytyjsk±, francusk± i radzieck±; Wiedeñ podobnie jak Berlin podzielony na 5 sektorów (w tym jeden zarz±dzany wspólnie)
  • 20 grudnia 1945 Premier Karl Renner zosta³ wybrany na stanowisko prezydenta II Republiki, premierem zosta³ chadek Leopold Figl. Utworzy³ on rz±d oparty na koalicji komunistów, socjalistów i chadeków (mimo i¿ chadecja posiada samodzielnie wiêkszo¶æ w Radzie Narodowej). Rz±dy socjalistyczno-chadeckie trwa³y do 1966 roku. W 1948 roku gabinet opu¶cili komuni¶ci (w wyniku protestu przeciwko planowi Marshalla).
  • 1946 Reformy spo³eczne w kraju, m.in. upañstwowienie wielkich przedsiêbiorstw (banki, kopalnie). Pierwsze ustawy denazyfikacyjne - obostrzone na ¿±danie aliantów.
  • 1953 Zmiana szefa rz±du - Leopolda Figla zast±pi³ Julius Raab.
  • kwiecieñ 1955 - w Moskwie kanclerz Austrii Julius Raab i minister spraw zagranicznych Leopold Figl podpisali porozumienie.
  • 15 maja 1955 Traktat pañstwowy w sprawie odbudowy niezawis³ej demokratycznej Austrii podpisany przez ministrów spraw zagranicznych ZSRR, Wielkiej Brytanii, USA, Francji i Austrii;
  • 27 lipca 1955 - wej¶cie w ¿ycie traktatu;
  • 26 pa¼dziernika 1955 - parlament Austrii uchwali³ konstytucjê oraz deklaracjê o wieczystej neutralno¶ci.
  • 26 pa¼dziernika 1955 - ostatni ¿o³nierz Armii Radzieckiej opu¶ci³ granice Austrii.
  • 16 kwietnia 1955 Austria zosta³a przyjêta do Rady Europy.
  • 6 grudnia 1955 cztery mocarstwa ostatecznie uzna³y wieczyst± neutralno¶æ Austrii.
  • 15 grudnia 1955 Austria zosta³a przyjêta do ONZ.
  • 1960 przyst±pienie do EFTA;
  • 1961 w Wiedniu odby³a siê konferencja miêdzynarodowa z udzia³em Johna Kennedy'ego i Nikity Chruszczowa.
  • 1966 chadecy przejêli ca³kowit± w³adzê w pañstwie. Rozpoczê³y siê rz±dy Josepha Klausa.
  • 1968 Zgoda na powrót Ottona Habsburga do kraju. Nie uda³o mu siê jednak¿e odzyskaæ swego maj±tku.
  • 1970 wygrana w wyborach sojalistów Brunona Kreisky'ego. Rz±dy mniejszo¶ciowe z poparciem Partii Wolno¶ciowej, pó¼niej samodzielne rz±dy socjaldemokratów.
  • 1971 By³y minister spraw zagranicznych Kurt Waldheim zosta³ wybrany na sekretarza generalnego ONZ. Przed³u¿ono jego kadencjê w 1976 roku.
  • 1973 Austria w przeciwieñstwie do innych krajów Europy Zachodniej popar³a w konflikcie ¿ydowsko-arabskim Arabów, przez co narazi³a siê na pogorszenie stosunków z Izraelem.
  • 1981 Kurt Waldheim odszed³ ze stanowiska sekretarza ONZ.
  • 1983 Przegrana socjaldemokratów w wyborach. Dosz³o do utworzenia koalicji narodowców i socjalistów pod przywództwem Freda Sinowatza.
  • 1986 Kurt Waldheim zosta³ prezydentem Austrii. W 1987 roku rozpocz±³ siê jego bojkot przez Stany Zjednoczone (ma zakaz wstêpu do tego kraju, nieuchylony do dzi¶) oraz Izrael (wycofa³ swego ambasadora z Austrii). Powodem s± zarzuty o udzia³ w eksterminacji greckich ¯ydów podczas II wojny ¶wiatowej.
  • 1987 Po krótkotrwa³ej koalicji socjaldemokratów z populistami z Partii Wolno¶ciowej powrót do idei koalicji "czerwono-czarnej". Szefem rz±du zosta³ Franz Vranitzky.
  • 1989 rz±d z³o¿y³ wniosek o podjêcie negocjacji cz³onkowskich ze wspólnotami europejskimi.
  • 1992 w wyborach prezydenckich zwyciê¿y³ Thomas Klestil. Koniec bojkotu Austrii przez USA i Izrael.
  • 1 stycznia 1995 Austria zosta³a pe³noprawnym cz³onkiem Unii Europejskiej. Zachowa³a jednak¿e neutralno¶æ (pozostaje poza strukturami UZE). Przedstawiciel Austrii zosta³ komisarzem ds. rolnictwa w komisji Jacquesa Santera.
  • 1997 kanclerz Viktor Klima obej±³ urz±d. Franz Vranitzky odszed³ na polityczn± emeryturê.
  • 1998 Austria sprawowa³a pó³roczne przewodnictwo w Unii Europejskiej.
  • 1999 Austriak Walter Schwimmer wygry³ rywalizacjê z Hann± Suchock± o funkcjê sekretarza generalnego Rady Europy.
  • 2000 skandal miêdzynarodowy zwi±zany z doj¶ciem do w³adzy Partii Wolno¶ciowej Jörga Haidera jako juniorpartnera chadecji. Kanclerzem zosta³ Wolfgang Schüssel (ÖVP - Partia Ludowa). Rozpocz±³ siê prawie roczny bojkot Austrii na forum Unii Europejskiej zakoñczony po opublikowaniu raportu "trzech mêdrców".
  • 2002 Kryzys rz±dowy w Austrii w zwi±zku z odroczeniem reformy podatkowej. Ponowne wybory do Rady Narodowej - przyt³aczaj±ca wygrana chadeków (44% g³osów). Rozpocz±³ pracê Konwent Konstytucyjny maj±cy za zadanie opracowaæ now± konstytucjê dla kraju (poprzednia pochodzi³a jeszcze z 1920 roku).
  • 2003 Sformowanie nowego gabinetu kanclerza Schüssela.
  • 2004 Wybory prezydenckie w Austrii.

    Demografia

    Dane mo¿na znale¼æ w CIA Factbook'' [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/]

    Chcesz wypromowaæ swoj± stronê w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozs±dny wybór
    2005 Encyklopedia
    These materials are based onWikipedia and licensed under the GNU FDL
    Mobile Phone|Mortgage Calculator|Sexy Lingerie|Xbox Mod Chip|Vegas Hotel