Encyklopedia w MarkpolReklama:z 1895]] August Strindberg (22 stycznia 1849 - 14 maja 1912) to pisarz szwedzki. Twórca dramatów, powieści, esejów i utworów poetyckich, malarz i fotograf. Uznawany za ojca współczesnego teatru. Przedstawiciel naturalizmu i prekursor ekspresjonizmu. BiografiaPo studiach w Uppsali, które musi przerwać z braku pieniędzy, i krótkich epizodach jako aktor i dziennikarz, w 1874 r. zostaje zatrudniony w Bibliotece Królewskiej w Sztokholmie. W 1872 r. pisze swój pierwszy dojrzały dramat Mistrz Olof, pierwowzorem postaci bohatera jest Olaus Petri, twórca szwedzkiej reformacji. Strindberg jest bywalcem Czerwonego Pokoju w restauracji Bernsa, gdzie spotyka się środowisko artystyczno-literackie. Taki tytuł, Czerwony Pokój, nosi jego powieść wydana w 1879 r., która okaże się przełomowa i dla kariery pisarskiej Strindberga, i dla literatury szwedzkiej. W 1875 r. Strindberg poznaje Siri von Essen, a pobierają się w 1877 r. Burzliwe, trwające 14 lat małżeństwo stało się m.in. inspiracją do powstania powieści (napisanej po francusku) Spowiedź szaleńca (1888). W 1883 r. Strindberg z rodziną wskutek nagonki po wydaniu zbioru publicystyki Nowe państwo (1882) opuszcza Szwecję, wyjeżdżając najpierw do Francji, a potem do Szwajcarii. Na kolejne kłopoty naraża się, wydając pierwszy tom opowiadań pt. Małżeństwa (1884). Nakład zostaje skonfiskowany, a Strindberg oskarżony o obrazę religii, jednak w procesie zapada wyrok uniewinniający. Nadal na dobrowolnym wygnaniu, tym razem w Niemczech i Danii, Strindberg pisze najważniejsze ze swoich utworów: autobiografię Syn służącej (1886), powieść Mieszkańcy HemsĂś (1887) oraz naturalistyczne dramaty pt. Ojciec (1887) i Panna Julia (1888). Na krótko wraca do Szwecji, gdzie pisze powieść Na pełnym morzu (1890). Jednak po rozwodzie z pierwszą żoną decyduje się ponownie opuścić Szwecję i wyjechać do Berlina. Tam obraca się w kręgach niemiecko-skandynawskiej bohemy, do której należą m.in. Stanisław Przybyszewski i Edvard Munch, poznaje również Fridę Uhl, austriacką dziennikarkę, która na bardzo krótko zostaje jego żoną. Po rozpadzie swego drugiego małżeństwa Strindberg, wyjechawszy do Paryża, popada w głęboką depresję i przechodzi długotrwały kryzys psychiczny zwany kryzysem Inferna. Jego depresję pogłębiają kłopoty materialne, które zresztą towarzyszyły mu przez całe życie. Opis owego kryzysu zawiera w powieściach Inferno (1897) i Legendy (1898). W tym czasie zaczyna również pisać swój Dziennik okultystyczny (dziennik obejmuje lata 1896-1908), który jednak zabronił publikować, tak że pierwsze fragmenty ukazały się drukiem dopiero w 1977 r. Po kryzysie, w 1898 r. pisarz wraca do Szwecji, gdzie pozostanie już do końca życia. W tym okresie powstają dramaty Do Damaszku (1898), Zbrodnie i zbrodnie (1899) oraz pierwsze z cyklu dramatów historycznych, m.in. Gustaw Waza i Eryk XIV (1899). W realizacji teatralnej Do Damaszku w roli Pani wystąpiła norweska aktorka Harriet Bosse, która w 1901 zostaje trzecią żoną Strindberga. Pisarz specjalnie dla niej pisze dramat Łabędziobiała. Jednak także to małżeństwo nie trwa długo. W 1907 r. Strindberg otwiera wraz z reżyserem i aktorem Augustem Falckiem własny teatr, Intima Teatern, który inauguruje działalność sztuką Pelikan. Dla tego teatru Strindberg pisze sztuki kameralne, m.in. Burzę i Sonatę widm (1907). Wokół Augusta Strindberga narosło wiele mitów i obiegowych poglądów (o chorobie psychicznej, mizoginizmie) wynikłych z błędnego odczytywania jego utworów jako czysto autobiograficznych. Współcześni badacze, m.in. autor biografii Strindberga, Olof Lagercrantz, wskazują, że Strindberg swój życiorys często wzbogacał i zmieniał na potrzeby swych dzieł. Do Polski Strindberg dotarł stosunkowo szybko, był tłumaczony i wystawiany. Jednak większa część jego twórczości została przełożona na język polski dopiero po II wojnie światowej przez Zygmunta Łanowskiego.Ważniejsze utworyLinki zewnętrzne[http://www.strindbergsmuseet.se/index_eng.html Strona Muzeum Strindberga][http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/author?name=Strindberg%2c%20August Utwory w języku angielskim] Chcesz wypromować swoją stronę w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozsądny wybór |
|