Amnesty International to międzynarodowa organizacja pozarządowa, której celem jest zapobieganie naruszeniom fundamentalnych praw człowieka poprzez wszelkie pokojowe akcje obywatelskie - od organizowania pisania listów do rządów krajów łamiących te prawa, poprzez publiczne rozgłaszanie informacji o takich naruszeniach, po realną pomoc finansową i prawną poszkodowanym osobom.
Amnesty International powstała jednocześnie we Francji i Wielkiej Brytanii w 1961 roku po apelu Petera Benensona w sprawie wysyłania listów do rządu Portugalii z prośbą o udzielenie amnestii tamtejszym więźniom politycznym, opublikowanym w Observerze. Dzięki sukcesowi tej akcji, idea wysyłania masowo listów w obronie pokrzywdzonych stała się bardzo popularna w obu tych krajach i z inicjatywy dziennikarzy Observera i Paris Match powstała formalna organizacja, której zadaniem było pozyskiwać środki na reklamowanie takich akcji w innych mediach.
Amnesty International finansuje swoją działalność wyłącznie ze składek
członkowskich i datków od indywidualnych osób. Amnesty nie przyjmuje jakiejkolwiek pomocy rządowej, datków od przedsiębiorstw ani organizacji.
Ideą działania Amnesty International jest pełna niezależność polityczno-gospodarcza i maksymalny obiektywizm swoich działań. Mimo to, jest ona często w wielu krajach (głównie tych, które często represjonują swoich obywateli) oskarżana o wspieranie Zachodu i propagowanie jego idei. Przeczą temu jednak akcje wymierzone w obronę przed rządami wielu krajów zachodnich, takie jak akcja przeciw drastycznym sposobom wykonywania kary śmierci w USA, albo akcja przeciw rasizmowi w szkołach we Francji.
Obecne Amnesty International stawia sobie następujące podstawowe cele:
natychmiastowe i bezwarunkowe uwolnienie wszystkich więźniów sumienia - osób więzionych z powodu przekonań, koloru skóry, płci, pochodzenia, języka czy religii, nie stosujących przemocy ani nie opowiadających się za jej użyciem,
zapewnienie wszystkim więźniom politycznym uczciwych i szybkich procesów sądowych,
zaprzestanie stosowania kary śmierci,
zaprzestanie stosowania tortur i innych form okrutnego traktowania więźniów,
położenie kresu "zaginięciom" i pozasądowym egzekucjom.
Cele te są realizowane przez następujące działania:
Wysyłanie małych 2-3 osobowych grup wolontariuszy dla oceny sytuacji poszczególnych represjonowanych osób i ew. pomocy tym osobom na miejscu. Zasadą jest tutaj wysyłanie osób z innego kraju niż kraj, w którym dochodzi do represji. Amnesty International nie przyjmuje i nie wymaga od swoich członków informacji na temat własnego kraju, aby nie być posądzonym o szpiegostwo.
Organizowanie dużych ogólnoświatowych akcji medialnych nakierowanych na jeden konkretny problem, w jednym konkretnym kraju, który wydaje się mieć szczególne znaczenie w danym momencie.
Organizowanie ogólnoświatowych kampanii medialnych dotyczących jednego ogólnego problemu, np. w obronie praw uchodźców lub przeciw torturom.
Prowadzenie tzw. pilnych akcji, czyli organizowanie wysyłania listów i rozgłaszania medialnego w przypadku szczególnie rażących naruszeń praw człowieka w sprawie pojedynczych, konkretnych osób.
Tworzenie i publikowanie dorocznych raportów ze stanu przestrzegania praw człowieka na całym świecie.
Amnesty International liczy obecnie ponad milion członków w ponad 170 krajach świata. W 1977 roku organizacja to otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Centrala AI - tzw. międzynarodowy sekretariat - znajduje się w Londynie.
Amnesty International była obecna w Polsce od połowy lat 70.. Jej pierwsza polska akcja dotyczyła obrony robotników represjonowanych w Ursusie i Radomiu w 1976 roku.
Polski struktura AI powstała w 1989 roku. Obecnie działa w Polsce 30 grup, w tym pięć oficjalnie zarejestrowanych w centrali AI.
Napisano na podstawie oficjalnej strony AI w Polsce: http://www.amnesty.org.pl