Encyklopedia w Markpol

Reklama:

Amazonka (Rio Amazonas, RĂ­o Amazonas) - rzeka w Ameryce Południowej, tworząca największy system wodny na świecie (dorzecze o powierzchni 5,97 mln km²) o największych zasobach wodnych.

Bieg rzeki

Płynie przez Peru, Brazylię i częściowo, jako rzeka graniczna, przez Kolumbię. Źródła Amazonki znajdują się w Andach, skąd rzeka płynie w kierunku wschodnim przez Nizinę Amazonki. Amazonka posiada kilka rzek źródłowych, w zależności od przyjęcia jednej z nich za główną, podaje się różną długość. Najczęściej za rzekę źródłową przyjmuje się Ukajali, rzadziej Maraňón. Według pomiarów peruwiańskich Amazonka jest najdłuższą rzeką świata. Razem z Ukajali i Apurimac liczy prawie 7100 km. Natomiast długość Amazonki wraz z Maraňón wynosi około 6400 km. W środkowym biegu, od ujścia Javari do ujścia Rio Negro, Amazonka nazywana jest SolimĂ´es. Szerokość rzeki dochodzi w środkowym biegu do 20 km, zaś w biegu dolnym do 100 km. Ujście Amazonki do Atlantyku ma postać rozległej delty z licznymi, oddzielonymi od siebie, ramionami. Największe z nich mają charakter estuariów, rozpoczynających się nawet 350 km od oceanu. Przy ujściu rzeka ma prawie 80 km szerokości. Maksymalny przepływ przy ujściu dochodzi do 300 tys. m³/s (średni roczny wynosi ok. 120 tys. m³/s). Tak duże masy słodkiej wody powodują wysładzanie wody oceanicznej w odległości do 400 km od ujścia. Ze względu na różnice w pojawianiu się deszczów zenitalnych na półkuli północnej i południowej Amazonka wzbiera dwukrotnie w ciągu roku.

Dopływy

Główne prawostronne dopływy Amazonki to:
  • Ukajali
  • Jarua
  • Purus
  • Madeira
  • Tapajós
  • Xingu
  • Tocantins Główne lewostronne dopływy Amazonki to:
  • Napo
  • Putumayo
  • JapurĂĄ
  • Rio Negro

    Żeglowność

    Amazonka jest rzeką żeglowną na długości 4300 km i główną drogą komunikacyjną w tej części kontynentu. Statki do wyporności 5 tys. BRT docierają aż do Manaus, o wyporności do 3 tys. BRT nawet do peruwiańskiego Iquitos. Ważniejsze miasta położone nad Amazonką:
  • Iquitos
  • Manaus
  • Obidos
  • Santarem
  • Belem
  • MacapĂĄ

    Zobacz też:

  • Amazonia

    Chcesz wypromować swoją stronę w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozsądny wybór
    2005 Encyklopedia
    These materials are based onWikipedia and licensed under the GNU FDL
    Free Credit Report|Web Advertising|Myspace Layouts|Moneygram|Unsecured Loans