Encyklopedia w MarkpolReklama:Aleksander Siergiejewicz Puszkin, Александр Сергеевич Пушкин (urodzony 6 czerwca 1799 w Moskwie, zmar 10 lutego 1837 w Petersburgu) - poeta rosyjski, take dramaturg i prozaik, najwybitniejszy przedstawiciel romantyzmu rosyjskiego, jeden z najwaniejszych romantykw wiatowych. Na jego rozwj miay wpyw postaci dwch dziadkw: poety Wasilija Lwowicza Puszkina (1770-1830) i czarnoskrego Abisyczyka Ibrahima Hannibala, ktry trafi do Rosji jako niewolnik, ale dziki mdroci i odwadze sta si ulubiecem cara Piotra I i otrzyma szlachectwo. Trzeci osob ktra wywara na niego wpyw bya niania, dziki ktrej pozna kultur i problemy chopw paszczynianych. Pocztkowo ksztacili go francuscy guwernerzy. Od 1811 przebywa w ekskluzywnym Liceum w Carskim Siole (obecnie Carskie Sioo przemianowano na Puszkin) w pobliu Petersburga. Jego debiutanckie utwory pisane w liceum to dydaktyczno-satyryczne listy poetyckie, ody i elegie utrzymane w stylu klasycystycznym i preromantycznym. Po ukoczeniu liceum (1817) mieszka w Petersburgu, gdzie przyczy si do grupy Arzamas, propagujcej wczenie do poezji jzyka potocznego i nowych gatunkw , a take do kka literackiego Zielona lampa zwizanego z dekabrystami . Oburzony despotycznymi rzdami Aleksandra I i pniej Mikoaja I pisze wiersze bdce krytyk carskiej tyranii i absolutyzmu takie jak: oda Wolno (nap. 1817, wyd. 1856. Вольность) , wyszydzajce Aleksandra I Bajki Noël (1818),wiersz Do Czaadajewa (1818, К Чаадаеву), i prochopsk elegi Wie (1819, Деревня). Utwory te kryy pocztkowo tylko w odpisach i zostay wydane dopiero w latach pidziesitych XIX wieku. Antycarska dziaalno literacka spowodowaa zsyk poety na poudnie Rosji. Przed wyjazdem z Petersburga Puszkin zdy jeszcze ogosi w (1820) swj pierwszy poemat Rusan i Ludmia (1820, Руслан и Людмила), ktry zwrci powszechn uwag. By to pocztek fascynacji bajronizmem, wprowadzonym przez Puszkina do literatury rosyjskiej. Kolejne utwory powstajce na zsyce (Jeniec kaukaski(1822), Fontanna Bachczyseraju (1824, Бахчисарайский фонтан), Cyganie (1824, Цыганы) utrzymane s w tym stylu. Na zesaniu Puszkin przebywa najpierw w Kiszyniowie, potem w Odessie, na Kaukazie i na Krymie. W tym czasie rozpocz prac nad poematem Eugeniusz Oniegin (Евгений Онегин), piszc w latach 1823-1824 trzy pierwsze rozdziay. Napisa tam te synne liryki takie jak: Sztylet (nap. 1821, wyd. 1856) i Wizie (nap. 1822, wyd. 1832). Jesieni 1824 kara zostaa zagodzona, zsyka na poudnie Rosji zamieniona zostaa na odosobnienie w majtku jego matki (bdcym jednoczenie domem rodzinnym poety) we wsi Michajowskoje koo Pskowa. Tu powstaa tragedia romantyczna Borys Godunow, bdcy ilustracj walk o tron moskiewski na przeomie XVI/XVII wieku. Po stumieniu powstania dekabrystw Puszkin zosta wezwany przez cara Mikoaja I do Moskwy, gdzie pozna Adama Mickiewicza i przetumaczy kilka jego wierszy m.in. Trzech Budrysw. Puszkin ciko przeywa klsk powstania dekabrystw, pod wpywem tych przey powstay wiersze W gbinie syberyjskich rud (1827) i Arion (1827). W 1827 poeta, pod wpywem twrczoci Waltera Scotta, napisa swj pierwszy, niedokoczony utwr prozatorski: powie historyczn Murzyn Piotra Wielkiego (nap. 1827, wyd. 1837), Piotrowi I powicony by te poemat historyczny Potawa (1829). W 1831 mieszkajc w Bodino pod Moskw ukoczy swe najwybitniejsze dzieo, poemat dygresyjny Eugeniusz Oniegin (wyd. fragmentarycznie w latach 1824-31, cao 1833). Dzieo pokazuje obraz ycia rosyjskiej szlachty na wsi i w miecie w poowie XIX wieku. Tytuowy bohater, jak przystao na bohatera romantycznego, jest peen pesymizmu, miotaj nim wewntrzne sprzecznoci i z blem uwiadamia sobie bezsens ycia. Oprcz Eugeniusza Onegina, napisa w tym czasie skadajce si z 5 nowel Opowieci witej pamici Iwana Piotrowicza Biekina oraz cykl tak zwanych maych tragedii: Skpy rycerz, Mozart i Salieri, Go kamienny i Uczta podczas dumy. Powstay te bajki dla dzieci, midzy innymi znana na caym wiecie bajka o zotej rybce, Konik Garbusek, Bajka o carze Satanie..., Bajka o Popie i jego parobku Jeopie. W lutym 1831 Puszkin oeni si z Natali Nikoajewn Gonczarow i przeprowadzi si do Petersburga, wci pod specjalnym nadzorem policyjnym. Tam powstay wiersze Oszczercom Rosji i Rocznica Borodina, zwizane z powstaniem listopadowym w Polsce i rewolucj we Francji, Wiersze te wywoay liczne sprzeciwy, midzy innymi polemizowa z ich wymow Adam Mickiewicz w swym wierszu Do przyjaci Moskali. Wkrtce powstay kolejne powieci: Dubrowski (1832-1833) oraz Dama pikowa (1834), a take powie historyczna o buncie J.I. Pugaczowa Crka kapitana (1833-1836), bdca najwikszym z prozatorskich utworw Puszkina. W ostatnim okresie ycia zwrci si ku historii, powstaa obszerna Historia Pugaczowa (1834) i poemat historiozoficzny Jedziec miedziany (nap. 1833, wyd. 1837), zainspirowany przez Ustp III czci Dziadw Adama Mickiewicza. W 1836 Puszkin uzyska zgod na wydawanie pisma Sowriemiennik, ale niestety pismo wkrtce zbankrutowao. Rok pniej w 1837, na skutek intrygi dworskiej zmuszony by, w obronie honoru ony, pojedynkowa si z francuskim emigrantem G. d'Anthèsem. Ciko ranny zmar w dwa dni pniej, pogrzeb odby si bez rozgosu na cmentarzu przyklasztornym w guberni Pskowskiej. Puszkin by wybitnym reformatorem rosyjskiego jzyka literackiego. Twrczo Puszkina bya wielokrotnie tumaczona na jzyk polski, midzy innymi tumaczyli: Adam Mickiewicz, Julian Tuwim, Jan Brzechwa, Mieczysaw Jastrun, Adam Wayk, Seweryn Pollak. Oprcz miejscowoci Puszkin, jego imi nosi muzeum sztuki w Moskwie bdce drug co do wielkoci po Ermitau rosyjsk kolekcj sztuki. Linki zewntrzneChcesz wypromowa swoj stron w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozsdny wybr |
|