2357;िष्णु) - Bóg w hinduizmie (wisznuizmie). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Przedstawiany jako czteroramienna postać o błękitnej skórze. Nosi złotą szatę, a na jego piesi widnieje znak śriwatsa i klejnot kausthubha. Jego atrybutami są koncha (śankha), dysk (ćakra), maczuga (gada) i lotos (padma). Siedzibą Wisznu jest planeta (loka) Wajkuntha.
Znany jako Bóg utrzymujący, najczęściej identyfikowany z dwiema ze swoich awatar: Kryszną i Ramą.
Nie jest wiadome kiedy kult Wisznu się rozpoczął. W Wedach i informacjach nt. wierzeń Arjów, Wisznu jest wymieniany jako pomniejszy bóg, zwykle w towarzystwie Indry. Wiadomo, że później stał się częścią Trimurti i jednym z najwazniejszych bóstw hinduizmu.
Wisznu jest bóstwem wszechobejmującym (zawierającym wszystko), określany mianem purusza lub mahapurusza, paramatma (dusza nadrzędna), jest tym, który zawiera w sobie wszystkie dusze. Wierzchowcem (wahana) Wisznu jest olbrzymi orzeł z ludzkim tułowiem - Garuda.
W świecie materialnym Wisznu występuje w trzech ekspansjach:
Karanodakaśaji (lub Mahawisznu) - jako stwórca materialnych wszechświatów;
Garbhodakaśaji - obecny w każdym z wszechświatów;
Kśirodakaśaji (lub Paramatma czy Naddusza) - obecny w każdym sercu i każdej części stworzenia.
Wisznu posiada sześć doskonałości, mianowicie:
wiedzę,
majętność,
siłę,
sławę,
piękno,
wyrzeczenie.
Awatary
Wisznu jest Bogiem w wisznuizmie.
Wg tej religii objawił się on na Ziemi w dziesięciu awatarach. Często wielbiony jest w formie któregoś z nich.
10 awatar Wisznu:
Kalkin ("wieczność" lub "czas" lub "niszczyciel wszelkiej niegodziwości"), który oczekiwany jest pod koniec kali jugi - obecnie twającej epoki.
Imiona
Podobnie jak wszystkie hinduskie bóstwa, Wisznu ma wiele imion, prawdopodobnie więcej niż każde inne. Są one zebrane w Wisznu sahaśranama (tysiąc imion Wisznu), bedącym częścią Mahabharaty. Czternaście poniższych imion Wisznu ma szczególne znaczenie: