Monarcha - osoba będąca głową państwa w monarchii. Tytuł monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (z wyjątkiem niektórych państw, np. Państwo Kościelne, Polska z XVI-XVIII w.) i dożywotni.
Wstąpienie monarchy na tron związane jest z uroczystością koronacji.
W państwach chrześcijańskich wyróżnia się trzy tytuły monarchy:
faraon
Monarcha na koronacji otrzymuje prawo do noszenia atrybutów władzy monarszej. Najczęściej są to: korona, berło, jabłko.
Grupę monarchów pochodzącej z tej samej rodziny (rodu), dziedziczących po sobie dany tytuł, nazywa się dynastią.