Kasta (z portugalskiego casta - rasa) - w socjologii, zamknięta grupa społeczna, której członkostwo uzyskuje się przez urodzenie (dziedziczenie). Zajmuje określona pozycję w hierarchicznym układzie społecznym, ma ustalone przywileje, usankcjonowana jest prawnie i religijnie, np. w Indiach - kasty hinduskie.
Kasty hinduskie (sans.varn&
x323;a
- "kolor, barwa, barwnik") - właściwie dźāti, podstawowe jednostki w systemie indyjskiej organizacji społecznej zwane także warnami. Powstanie kast datuje się na czasy starożytne, a ich pierwszy opis znajduje się Rygwedzie. Podział zasadniczy rozróżnia 4 główne kategorie: bramini (duchowni), kszatrijowie (dostojnicy i wojownicy), wajśjowie (rzemieślnicy i rolnicy), oraz śudrowie (służba i artyści); grupa piąta, dodatkowa, to harijanie (pariasi – zwani nieczystymi, niedotykalnymi lub wreszcie czandalami - pożeraczami hien).
W kastach hinduskich brak możliwości awansu lub degradacji, jak w społeczeństwach klasowych. W tradycji indyjskiej 4 główne warny uważane są za wyłonione z głowy, rąk, ud i stóp Brahmy, stwórcy. Członkowie piątej kasty hinduskiej byli prawdopodobnie rdzennymi mieszkańcami kraju. Ta najniższa kasta hinduska dostarczała produktów zwierzęcych, uprzątała śmieci i zwłoki, więc uważano ją za kalającą innych dotykiem, a nawet spojrzeniem. Przywileje kastowe formalnie zniosła konstytucja z 1950 roku, jednak uprzedzenia zostały.