Kadyks (hiszp. CĂĄdiz), miasto w płd.-zach. Hiszpanii, w regionie Andaluzja, stolica prowincji Kadyks - 155 tys. mieszk. (1994).
Położone na półwyspie oddzielającym odnogę Zatoki Kadyksu od Oceanu Atlantyckiego. Miasto portowe i handlowe, stocznia, przemysł metalowy i spożywczy. Szkoły wyższe, muzea, znany ośrodek turystyczny.
Historia
Ok. 1100 p.n.e. założony przez Fenicjan (Gadir – najstarsze miasto Europy ).
Od 1717 główna baza żeglugi, przejęcie monopolu od Sewilli na handel z koloniami w Ameryce.
W 1797 atakowany przez flotę Nelsona, która odniosła zwycięstwo nad flotą hiszpańską koło przylądka Saint-Vincent natomiast w 1805 pod Trafalgarem rozbiła flotę francuskoâhiszpańską.
1810–13 siedziba rządu centralnego, powołanie Kortezów, w 1812 uchwalenie pierwszej hiszpańskiej konstytucji (uchylonej w 1814)
W 1820 wybuch powstania ludowego.
W czasie wojny domowej 1936â39 w rękach frankistów.
Zabytki
/nie spotyka się prawie śladów starożytności i średniowiecza, po zniszczeniu miasta w 1596 przez oddziały angielskie hr. Essexa/
Katedra, ParroquĂa de Santa Cruz, dawny renesansowy kościół Sagrario.
Katedra, Catedral Nueva,z XVIII–XIX w., z grobem Manuela de Falli oraz muzeum z cennymi monstrancjami.
Kościoły: Santiago, Santa Catalina z XVII w. z ostatnim dziełem Murilla, szpital Nuestra Senora del Carmen z XVIII, Oratorio de San Felipe Neri z XVII w. (gdzie obradowały Kortezy), Oratorio de la Santa Cueva (z freskamiGoi)
Mury obronne z XVII w. z bramą Puerta de Tierra.
Muzeum, w dawnym klasztorze franciszkanów, ze zbiorami archeologicznymi z czasów fenickich i rzymskich oraz najważniejszą po Sewilli galerią malarstwa.