Encyklopedia w MarkpolReklama: architektura wnętrzIslandia, Republika Islandii (Ăsland, LýðveldiĂ° Ăsland) â państwo położone w Europie Północnej, na wyspie o tej samej nazwie i kilku mniejszych wyspach m.in. archipelag Vestmannaeyjar, w północnej części Oceanu Atlantyckiego. Islandia jest jednym z krajów skandynawskich. Ustrój politycznyZobacz więcej: Ustrój polityczny Islandii Islandia jest krajem demokratycznym o parlamentarno-gabinetowym systemie rządów. 63 członków parlamentu - zwanego Althingiem - wybieranych jest w bezpośrednich wyborach co cztery lata. Szefem rządu jest, wyznaczany przez prezydenta, premier, który wraz z resztą gabinetu stanowi władzę wykonawczą. Wybory prezydenckie odbywają się co cztery lata. Zobacz: prezydenci Islandii, premierzy Islandii, władcy Islandii, partie polityczne Islandii.Podział administracyjny:Zobacz więcej: Podział administracyjny Islandii Islandia podzielona jest na 23 regiony administracyjne, po islandzku sĂ˝sla (l.mn. sĂ˝slur) oraz 14 niezależnych miast, czyli kaupstaĂ°ur (l.mn. kaupstaĂ°ir). Na poziomie lokalnym wyróżnia się 104 gminy (hreppur), które zajmują się oświatą, transportem i zagospodarowaniem przestrzeni. Ponadto Islandia podzielona jest na 8 okręgów sądowych, które są zgrupowaniami sĂ˝slur. Do 2003 były one także podstawą wydzielenia okręgów wyborczych. Obecnie jest tylko 6, a ich zasięg i liczba mandatów bardziej odpowiada liczbie ludności na danym obszarze.DemografiaZobacz więcej: Demografia Islandii Odizolowanie wyspy od reszty kontynentu ograniczyło imigrację. Stąd też dopływ nowego materiału genetycznego był ograniczony przez wieki. Dzięki bogatej tradycji ustnej i pisanej wiele z rodzin może wskazać swoich przodków na wiele pokoleń wstecz. Wszystko to sprawia, że współcześni Islandczycy są przedmiotem wielu badań genetycznych. Kulturowo Islandczycy należą do Skandynawów - posługują się językiem islandzkim, jednym z języków skandynawskich. Główną religią kraju jest luteranizm (89,4% mieszkańców deklaruje się jako luteranie), który jest religią państwową Islandii.GeografiaZobacz więcej: Geografia Islandii, Przyroda Islandii, Miasta Islandii Pod względem geologicznym Islandia jest najmłodszym obszarem kontynentu europejskiego. Położona na "gorącym punkcie" Grzbietu Śródatlantyckiego, posiada wiele, w tym czynnych, wulkanów, m.in. Heklę, Katlę, Askję, GrĂmsvĂśtn, HvannadalshnĂşkur (najwyższy szczyt kraju). O aktywności wulkanicznej świadczą także liczne gorące źródła oraz gejzery (samo słowo jest pochodzenia islandzkiego). Kraj w dużym stopniu wykorzystuje tanią energię geotermalną do ogrzewania mieszkań. Zgodnie z nazwą, Islandia to także "kraj lodu" - około 11% powierzchni tego wyżynno-górzystego kraju zajmują lodowce. Największe z nich to: VatnajĂśkull - 8 300 km², LangjĂśkull - 953 km², HofsjĂśkull - 925 km², MyrdalsjĂśkull - 596 km² oraz DrangajĂśkull - 160 km². Linia brzegowa wyspa jest dobrze rozwinięta. W licznych zatokach i fjordach ulokowały się mniejsze lub większe osady. Głównym miastem państwa jest jego stolica ReykjavĂk, gdzie mieszka 114,8 tys. mieszk., czyli blisko 2/5 ludności kraju. Natomiast w całym regionie stołecznym mieszka 3/5 ludności kraju. Pozostałe większe miasta to: Kópavogurš (25,9 tys.), HafnarfjĂśrĂ°urš (21,3 tys.), Akureyri (15,9 tys.), KeflavĂk (10,8 tys.), GarĂ°abĂŚrš (8,8 tys.), MosfelsbĂŚrš (6,8 tys.), Akranes (5,7 tys.), Selfoss (5,1 tys.), Seltjarnarnesš (4,7 tys.) i Heimaey (4,4 tys.). Międzynarodowy port lotniczy położony jest w KeflavĂku. (1) - wchodzi w skład regionu stołecznegoHistoriaZobacz więcej: Historia Islandii Islandia należy do najpóźniej zasiedlonych obszarów Europy. Pierwsi osadnicy pojawili się w roku 874. Byli to norwescy wikingowie oraz celtyccy (szkoccy i iryjscy) osadnicy. W roku 930 zebrali się oni po raz pierwszy na zgromadzeniu ogólnym, zwanym Althingiem. Można jednak spotkać się z opinią, iż ówczesny Althing nie był parlamentem, przez parlament rozumiemy bowiem instytucję demokracji pośredniej, czyli przedstawicielskiej, tymczasem Althing w średniowieczu był dorocznym zgromadzeniem wszystkich wolnych mieszkańców Islandii - a więc formą demokracji bezpośredniej, zbliżonej swym charakterem do wieców, powszechnych zarówno wśród plemion germańskich, jak i słowiańskich (zob. libertarianizm). Tym samym nie ma podstaw historycznych do odbierania parlamentowi angielskiemu prawa pierwszeństwa. Islandia pozostała niezależna przez 300 lat, by w XIII wieku popaść w zależność norweską, a potem duńską. Pewną autonomię uzyskała w roku 1874. W 1918 odzyskała niepodległość, z królem duńskim jako tytularną głową państwa. Islandia ogłosiła się republiką w 1944.Gospodarka:Zobacz więcej: Gospodarka Islandii Zatrudnienie w roku 2001: 162 700 osób, z czego rolnictwo i rybołówstwo: 7,8%, przemysł: 22,6%, usługi, głównie turystyka 69%. Flota rybacka: 2012 statków o łącznym tonażu: 191 437 GRT. Totalny połów ryb: 1986 584 ton.KulturaZobacz więcej: kultura Islandii, literatura islandzka Najbardziej znani islandzcy twórcy to piosenkarka BjĂśrk oraz pisarz, laureat Nagrody Nobla w 1955 Halldór LaxnessTurystykaZobacz więcej: Turystyka Islandii Około 69% pracujących na Islandii jest zatrudnionych w usługach, głównie turystycznych. Ilość turystów odwiedzających wyspę wynosi ok. 300 000 rocznie. Liczba turystów jest ograniczana aby nie zniszczyć naturalnego piękna kraju. , Islandia]]Związki z PolskąW języku polskim powstała jedna z najstarszych książek o Islandii, wydana w 1638 roku w Lesznie książka Daniela Vettera pod tytułem [http://www.iceland.pl/vetter.html Islandia albo krótkie opisanie wyspy Islandiy]. Stanisław J. Bartoszek, jest autorem cenionego na całym świecie, tłumaczonego na kilka języków podręcznika do nauki języka islandzkiego. W Polsce ukazał się również jego słownik polsko-islandzki. Polacy są też największą na wyspie mniejszością narodową. Pracują głównie w rybołówstwie i przetwórstwie rybnym. Za to sztandarowym produktem polskim oferowanym na Islandii są batony PrincePolo, które są najpopularniejszym rodzajem słodyczy na całej wyspie. W Polsce od 1959 roku istnieje [http://www.tppi.org.pl Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Islandzkiej]. Podobna organizacja istnieje też na Islandii. Zobacz też: IslandologiaLinki zewnętrzneChcesz wypromować swoją stronę w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie w Luman.biz to rozsądny wybór |
|